ЯҢАЛЫКЛАР
6 сентябрьдә Эзмә мәдәният йортында Пукәл авыл китапханәсе мөдире белән берлектә «Бер-беребезне яхшы сүзе белән җылытабыз» дип аталган әдәплелек дәресе узды. Чара балаларда әдәплелек, этикет, игелек, игелекле гамәлләр турында күзаллаулар формалаштыру максатыннан оештырылды. Мавыктыргыч уеннарда һәм биремнәрдә балалар төрле илләрдә бер-берсен ничек сәламлиләр, кунакларны ничек дөрес каршы алырга икәнен белделәр. Шулай ук балалар үзләренең белемнәрен һәм осталыкларын, аларның никадәр дус булуларын күрсәттеләр, сәламләү сүзләрен, рәхмәтләрен, теләкләрен искә төшерделәр. Мондый чаралар балаларның этикет нормалары, тәртип кагыйдәләре, аралашу культурасы турында белемнәрен баетуга ярдәм итә.
Шар-гади күңел ачу өчен,барлык балалар яраткан әйбер. Төрле төстәге һәм шат шарларга битараф бала табылмас. Төсле шарлар булмаса, балалар өчен бер генә бәйрәм дә тулы түгел. 6 сентябрьдә Иштуган мәдәният йортында китапханә белән берлектә балалар белән «Җиңел, бәйрәмчә, көлкеле һәм өстәвенә кабартылган» конкурс - уен программасы үткәрелде. Хохотушка һәм Веселушка балалар белән шар ярдәмендә таныштылар, аннары ике командага бүленделәр "Винни Пух» һәм "Пятачок". Алар өчен эстафеталар һәм шарлар белән уеннар оештырылды. Балалар төрле конкурсларда һәм шарлар белән ярышларда актив катнаштылар: "Атыш", "Һава күпере", "Шарлар белән бию" , "Күңелле чылбыр" һәм башкалар. Аннары балалар "акыл өчен зарядка" да катнаштылар, табышмаклар һәм уеннар ярдәмендә төрле шарлар белән нәрсә эшләп була икәнлеген, игътибарлы, актив булуларын искә төшерделәр. Уен ахырында Хохотушка һәм Веселушка балаларга шарик - сюрприз бүләк иттеләр, аннан бүләкләр исемнәре язылган язмалар коелды. Барлык балалар да тамашадан бик күп уңай эмоцияләр алдылар.
3 сентябрь-терроризмга каршы көрәштә теләктәшлек көне. Бу көн кысаларында Иштуган мәдәният йорты һәм китапханә белгечләре «Гомер тамчысы» истәлекле акциясен оештырдылар. Бу акция 2004 елның беренче сентябрь көннәрендә Беслан шәһәрендә булган фаҗигале вакыйгаларга багышланган. Ул вакытта, 1 нче мәктәптә террорчылык акты вакытында, берничә йөз кеше һәлак була, аларның күбесе балалар була. Өч көн буе тоткынлыкта булганнан соң, тоткыннар бер тамчы су да эчә алмаганнар. «Гомер тамчысы» акциясе аша без террорчылык корбаннарын, һәлак булган хокук саклау органнары хезмәткәрләрен искә алырга, символик рәвештә безнең белән булмаганнарны су эчертергә чакырабыз.
Интеллектуаль уен-уенчыларның үз интеллектын һәм эрудициясен куллануына нигезләнгән уен төре. Интеллектуаль уеннарның төп функциясе булып фикерләүне, югары психик функцияләрне, логиканы, анализ һәм синтез, гомумиләштерү һәм классификацияләү, чагыштыру һәм каршы кую процессларын үстерү тора. 5 нче сентябрьдә Лесхоз мәдәният йорты хезмәткәрләре балалар белән «Мемо» һәм «Абалон» интеллектуаль уеннарын оештырдылар. Кагыйдә буларак, мондый уеннарда катнашучылардан тормышның төрле өлкәләреннән сорауларга җавап бирү таләп ителә. Балаларга бу уеннар бик ошый.
5 сентябрь көнне Иштуган авыл мәдәният йорты һәм китапханә белгечләре терроризмга каршы көрәштә бердәмлек көненә багышланган «Без сезне гомергә онытмабыз » дип исемләнгән балалар белән хәтер сәгате үткәрделәр. Башта әңгәмә үткәрелде .Террорчыларның кем булуы, тирә-юньдәгеләр өчен нинди куркыныч тудыруы һәм аларны ничек танып булуы турында сөйләделәр. Теракт булганда үз-үзеңне тотуның төп кагыйдәләренә, терроризм актлары кылуны профилактикалау максатыннан уяулык күрсәтүгә аерым игътибар бирелде. Соңыннан балаларны Беслан шәһәрендәге фаҗигале вакыйгалар тарихы белән таныштырдылар. Террорчыларның кансызлыгы һәм кешелексезлеге, спецназның һәм укытучыларның батырлыгы, балаларның куркуы турында сөйләделәр. Бу вакыйга вакытында һәлак булганнарны бер минут тынлык белән искә алдылар. Чара барышында «Мин терроризм турында нәрсә беләм»дигән анкета үткәрелде. Ахырда барлык катнашучылар да «Кечкенә фәрештәләр шәһәре» документаль фильмын карадылар, Бесландагы теракт вакытында һәлак булган балаларга багышланган җыр тыңладылар.
1 сентябрь-Белем көне. Бу бик дулкынландыргыч көн, барлык укытучылар, укучылар һәм аларның ата-аналары өчен бәйрәм. Бигрәк тә бу көн беренче сыйныф укучылары өчен мөһим, чөнки алар бөтенләй өйрәнелмәгән дөньяга баралар, анда алар өчен барысы да яңа һәм кызыклы булачак. 1 сентябрьдә Иштуган мәдәният йорты һәм китапханәсе белгечләре "Белем көне" чарасында катнаштылар.Балаларны чараларда актив катнашулары, иҗат һәм фантазия, китапка тугрылыклары өчен котладык.
3 сентябрь – Россиядә бердәмлек һәм терроризмга каршы көрәш көне буларак билгеләп үтелә. Бу көн 2004 елның беренче сентябрь көннәрендә Беслан шәһәрендә булган фаҗигале вакыйгаларга багышланган.
6 сентябрь көнне Килдебәк авыл мәдәният йорты хезмәткәрләре, китапханәче белән берлектә «Моны онытырга ярамый» дигән истәлек дәресе үткәрделәр.
Балалар дөньяда һәм Россиядә зур террорчылык актлары турында мәгълүматләр белделәр. Балалар игътибарына «Сак булыгыз — терроризм» исемле слайд - презентациясе тәкъдим ителде. Чара ахырында катнашучыларга «Террорга каршы бергә» дигән мәгълүмати буклетлар тапшырылды.
6 сентябрьдә Сулэ авыл клубында "Беслан кайгысынын кайтавазы" әңгәмә уздырылды. Әңгәмә алып баручысы балаларга Россиядә ел саен 3 сентябрьдә терроризмга каршы көрәштә теләктәшлек көне билгеләп үтелә дигән мәгълүмат җиткерде. Бу дата 2004 елның 1-3 сентябрендә Беслан шәһәрендә булган фаҗигале вакыйгалар белән тыгыз бәйләнгән. Бу көнне россиялеләр террорчылар кулыннан һәлак булган кешеләрне ачынып искә ала. Чараның максаты балаларга террорчылыкның нәрсә икәнлеге, аңа ничек каршы торырга, террорчылык куркынычы шартларында үз-үзеңне тотуның төп кагыйдәләре турында сөйләү генә түгел, ә үсеп килүче буында көч куллануга һәм агрессиягә теләсә нинди формада тискәре мөнәсәбәт формалаштыру иде. Балалар вакыйгалар хроникасы, террорчыларның мәрхәмәтсезлеге һәм кешелексезлеге, спецназның, укытучыларның һәм тәрбиячеләрнең батырлыгы һәм батырлыгы турында, Бесландагы коточкыч вакыйгаларны, балалар, ата-аналар, укытучылар кичергән кайгыны игътибар белән тыңладылар.
6 сентябрьдә Туктар авыл китапханәсе клуб белән берлектә язучының тууына 195 ел тулуга багышланган «Лев Толстой: вакыт язмышы булган язучы» әдәби сәгатен үткәрә. Чара барышында балаларны Л.Толстойның кыскача биографиясе белән таныштырдылар. Яшь укучыларга Л. Н.Толстойның балалар өчен мондый хикәяләр һәм әкиятләр буенча белгән иң танылган язучыларның берсе булуын аңлаталар: Филиппок, Котенок, Лгун, Косточка һәм башка бик күпләр иң кечкенә укучылар өчен махсус язылган. Очрашу тәмамлангач, балалар күренекле язучының иҗаты белән танышу һәм уку өчен Л.Толстойның китапларын өйгә алып кайттылар.
6 август көнне Юлбат мәдәният йорты хезмәткәрләре “Саулык- зур байлык” исемле тематик күргәзмә оештырдылар, анда сәламәтлекне ничек ныгытырга һәм сакларга кирәклеге турында мәгълүмат куелды.
Сәламәт яшәү рәвеше дөрес туклануны оештыруны, тигез физик йөкләнешне, даими ялны күз алдында тота. Рационда витаминнар мөһим. Витаминнардан башка тулы кыйммәтле сәламәтлек белән тәэмин итү мөмкин түгел. Яшелчә һәм җиләк-җимешләрнең шифалы үзлекләре, витаминнарның төп чыганагы, дарусыз дәвалау турында мәгълүмат бирелгән. Зарарлы гадәтләргә дә кагылышлы мәгълүмат бар. Кеше өчен тәмәке, алкоголь, наркотиклар куркыныч булуы яхшы билгеле. Әмма, кызганычка каршы, барысы да җитди куркынычны аңлап бетерми . Мәдәният йорты һәм китапханә бу юнәлештә актив рәвештә сәламәт яшәү рәвешен пропагандалаучы чараларны күздә тота.