ЯҢАЛЫКЛАР
16 сентябрь көнне Шәмәрдән мәдәният йорты хезмәткәрләре «Яшьлек» спорт үзәге белән берлектә ел саен үткәрелә торган «Кросс Татарстана-2023» Бөтенроссия йөгерү көненә кушылдылар. Әлеге чараның төп максаты-эшчеләрне һәм укучыларны физик культура һәм спорт белән даими шөгыльләнүгә җәлеп итү, сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау, иң көчле йөгерүчеләрне ачыклау. Шәмәрдән авыл җирлеге башлыгы А.К.Вәлиев чыгыш ясады. Спорт программасы концерт номерлары һәм музыкаль бизәлеше белән алып барылды. Кроссның барлык катнашучылары финиш сызыгына беренче булып йөгерер өчен максималь көч куярга тырыштылар.
Сентябрьнең өченче якшәмбесендә Россиядә Урман хезмәткәрләре көне билгеләп үтелә. Урманның иң мөһим өстенлеге - урман планетадагы барлык тереклек ияләренә кирәк булган кислород җитештерә. Урман-төрле кыйммәтле чимал чыганагы.
Балаларның табигать турында белемнәрен киңәйтү максатыннан, 15 сентябрьдә, Лесхоз мәдәният йорты хезмәткәрләре Урман көне уңаеннан квест-уен үткәрделәр. Квест берничә станциядә узды. Һәр станциядә балалар төрле биремнәр үтәгәннәр, дөрес карар өчен баллар һәм финиш мәсьәләсенең бер өлеше алганнар.
Сәяхәт балаларда бик күп уңай эмоцияләр уятты һәм урман турында яңа һәм кызыклы белемнәр алды.
15 нче сентябрь көнне Шәмәрдән мәдәният йортында гербарий ясау буенча укучы балалар өчен «Золотая пора» дип исемләнгән мастер-класс оештырылды. Бу чара балаларны үсемлекләр дөньясы белән якынайтырга, аларның иҗади күнекмәләрен үстерүгә һәм ботаника элементлары белән таныштыруга юнәлдерелгән иде. Мастер-класс барышында балаларга дәрес темасы турында җентекләп сөйләделәр һәм гербарийның өйрәнү өчен ясала торган коры үсемлекләр коллекциясе булуын аңлаттылар. Аннары, балаларга ботаника буенча кечкенә экскурсия үткәрелде, анда аларга төрле үсемлекләр күрсәтелде, балалар алар турында бик күп кызыклы фактлар белделәр. Аннары балалар үзләренә яфраклар сайлап, гербарий ясау эшенә керештеләр. Барлык катнашучылар зур кызыксыну белән үз гербарийларын бизәделәр һәм стена газетасы ясадылар.
15 сентябрьдә Иштуган мәдәният йорты белгечләре «Пушкин картасы» проекты кысаларында халык уеннары һәм йолалары буенча «Халык калейдоскобы»мастер –классын үткәрделәр. Халык уеннары халыкның үзенчәлекләрен, аларда уйнаучыны, гомумән этносны һәм аның үсеш тарихын чагылдыру. Программа алып баручысы балаларга йолалар һәм халык уеннары турында кыскача сөйләде. Аннары «Умырзая» татар фольклор коллективы «Кич утыру» йоласын күрсәтте, анда «Назалы», «Яулык салыш», «Гөлбану», «Түбәтәй» һ.б. кичке уеннар уйналды. Катнашучылар "Каравай" уен-җырында хорвод алып бардылар, "Ручеек" рус халык хәрәкәтчән уенында шаулап торган инеш агымын сурәтләделәр, шулай ук удмурт, рус халык уеннарын , «Заря-заряница», «Золотые ворота», «Лапти» ны искә төшерделәр, алар катнашучыларны тизлек, җитезлек, игътибарлылык өчен тикшерделәр, гади халык бию хәрәкәтләрен башкарырга өйрәттеләр һәм башка күп нәрсәне искә төшерделәр.
14 сентябрьдә Иштуган мәдәният йорты һәм китапханә белгечләре Саба муниципаль районы составында Казан шәһәренең «Россия – минем тарихым» мультимедиа тарихи паркында булдылар. Бу күргәзмә барысына да бик нык тәэсир итте. Мультимедия технологияләре ярдәмендә тарихны тәкъдим итү формасы искиткеч булып чыкты. Традицион статик экспонатлар һәм текст тасвирламалары урынына, барлык катнашучылар интерактив дөньяга, тулы тере образларга, динамик видеоларга, өч үлчәмле модельләргә һәм башка күп кенә мультимедия элементларына җәлеп ителгән. Бу тарихка тирәнрәк кереп, мөһим вакыйгаларның шаһиты булырга мөмкинлек бирде. Күргәзмә тарихның төрле чорларын һәм күп яңа фактларны җентекләп үз эченә ала. Проекцияләр, яктылык эффектлары, аудио һәм видео материаллар куллану кабатланмас атмосфера тудырды һәм тарихка тулысынча чумарга мөмкинлек бирде. Һәр зал һәм һәр экспозиция вак-төяккә кадәр уйланылган. Гомумән, мультимедиа тарихи күргәзмә күңел ачу вакыйгасы гына түгел, ә искиткеч интеллектуаль һәм мәдәни тәҗрибә дә булып чыкты.
Көз -искиткеч вакыт ! Көз-уңыш җыю һәм үз кулларың белән үстерелгәнгә шатлану вакыты, нәтиҗә ясау һәм алга карау вакыты.14 сентябрьдә Иштуган мәдәният йортында китапханә белән берлектә «Өй әзерлекләре» кич утыру уздырылды, анда фольклор коллективлары катнашучылары чакырылды. Бәйрәм чарасы көзгә һәм елның бу матур вакыты белән бәйле бар нәрсәгә багышланды.Белгечләр катнашучыларга көзге халык традицияләре, борынгы заманда көзге чаралар оештыру гадәте турында сөйләделәр, аларда пирогларлардан авыз итәргә, халык сынамышларын белергә, җырлар җырларга һәм уеннар уйнарга мөмкин иде. Бу көнне барысы да актив һәм шат күңелле булды. Чарада катнашучылар бик теләп табышмакларны чиштеләр, шаярттылар, көзге такмаклар җырладылар, шулай ук үзләренең әзерлек рецептлары белән уртаклаштылар. Әзер көзге шедеврларны татып карау консервлау турында сөйләшүне тәмамлады, анда катнашучылар һәр банканың эчтәлеген бәяләделәр һәм мәхәббәт белән әзерләнгән һәр продукт үз тәмле һәм кабатланмас дигән нәтиҗәгә килделәр.Чарага «Көзге вернисаж» китап - иллюстрацияле күргәзмәсе ясалды. Укучылар игътибарына яшелчәләр, аларның файдалы үзлекләре, көзге әзерлекнең кулинар рецептлары турында китаплар тәкъдим ителде.Чара кызыклы һәм мавыктыргыч булды, һәркемнең җылы аралашудан алган тәэсирләре калды.
15 нче сентябрь көнне Шәмәрдән мәдәният йорты белгече Шәмәрдәннең «Рост» лицеенда укучы балалар өчен наркоманияне профилактикалау буенча «Горькая правда о наркозависимости» дип исемләнгән мәгълүмат сәгате үткәрде. Чара сәламәт яшәү рәвешен пропагандалауга һәм наркотик куллануның нәтиҗәләре белән танышуга юнәлдерелгән иде. Башта алып баручы наркотик матдәләрнең зыяны һәм нәтиҗәләре турында сөйләде һәм тест формасында ситуацияле биремнәр белән сораштыру ясады. Аннары барлык укучыларга үзләрен һәм якыннарын наркотиклардан һәм шикле тәкъдимнәрдән ничек сакланырга кирәклеге турында белешмәләр таратылды. Бу мәгълүмат балалар өчен наркоманиянең күңелле әйбер түгел, ә үлемгә китерүче авыру икәнен аңлатты, чөнки аннан чыгу мөмкин түгел. Балалар һәр кешенең тормышы үзенең кулында булуын һәм аның нинди булачагы үзләреннән генә торганың аңладылар.
15 сентябрьдә Эзмә мәдәният йортында «Көзге чәчәк бәйләме»дип аталган мастер-класс узды. Көз - матур алтын вакыт. Агачларда яфраклар саргая һәм коела. Җирдә төрле төстәге матур келәм барлыкка килә. Ә көзге яфраклардан һәм чәчәкләрдән гадәти булмаган бик матур чәчәк бәйләме ясарга мөмкин. Һәрбер укучы бу гади этапларны кабатлый һәм «розалар " букеты үзе ясый ала. Мондый розаларны тере чәчәкләр, коры чәчәкләр яки миләш белән берләштерергә мөмкин. Иң мөһиме, букетта бушлык булмасын, югыйсә тәмамланмаганлык хисе булыр. Менә гадәти яфракларны тулыландыручы мисал. Көзге яфраклар да үзләре матур бит. Бары тик бераз вакыт, сабырлык һәм фантазия һәм барысы да һичшиксез килеп чыгачак!
15 сентябрь конне Сулэ авыл клубында "Милэштэн, алмадан муенсалар" ижади сэгате узды.Җиләк муенсалары-искиткеч эко-биҙәлеш, ул һәркемнең көче белән эшләнә. Моның өчен гади җепләр, энә һәм җиләкләр генә кирәк булачак. Балаларга бу җиләкне борынгы заманда ничек кулланганнары турында сөйләделәр. Балалар энә белән эшләгәндә куркынычсызлык техникасы буенча инструкция алдылар. Һәм эш барышында кемгә бүләк итәчәкләре турында фикер алышып,муенсалар ясауны бик теләп башладылар. Иҗат сәгате тиз, уңышлы үтте. Чара ахырында балалар үзләренең муенсалары белән мактандылар.
14 сентябрь көнне Саба муниципаль районы мәдәният бүлеге, методист З.К. Маликова җитәкчелегендә Казан шәһәренең «Россия – моя история» мультимедиа тарихи паркында булды. Бу күргәзмә барысына да бик нык тәэсир итте. Мультимедия технологияләре ярдәмендә тарихны тәкъдим итү формасы искиткеч булып чыкты. Традицион статик экспонатлар һәм текст тасвирламалары урынына, барлык катнашучылар интерактив дөньяга, тулы тере образларга, динамик видеоларга, өч үлчәмле модельләргә һәм башка күп кенә мультимедия элементларына җәлеп ителгән. Бу тарихка тирәнрәк кереп, мөһим вакыйгаларның шаһиты булырга мөмкинлек бирде. Күргәзмә тарихның төрле чорларын һәм күп яңа фактларны җентекләп үз эченә ала. Проекцияләр, яктылык эффектлары, аудио һәм видео материаллар куллану кабатланмас атмосфера тудырды һәм тарихка тулысынча чумарга мөмкинлек бирде. Һәр зал һәм һәр экспозиция вак-төяккә кадәр уйланылган. Гомумән, мультимедиа тарихи күргәзмә күңел ачу вакыйгасы гына түгел, ә искиткеч интеллектуаль һәм мәдәни тәҗрибә дә булып чыкты. Казан шәһәрендәге искиткеч күргәзмәгә оештырылган сәфәре өчен мәдәният бүлеге башлыгы Р.Ф. Заһидуллинга һәм директор А.Н.Гүзәловка зур рәхмәтебезне белдерәбез.