ЯҢАЛЫКЛАР

9 апрель көнне Иштуган мәдәният йортында «Җырлап яшәлгән гомер»дигән юбилей кичәсе булып узды. Саба районы һәм авыл халкы яраткан Иванова Светлана халык мәдәниятен һәм гореф-гадәтләрен яратуның ачык үрнәге булып тора. Кечкенәдән үк ул авыл клубында чыгыш ясый башлый, радиодан җырлар тыңлап өйрәтә, профессиональ артист булырга тели. 1999 елда Алабуга мәдәни-агарту училищесын уңышлы тәмамлап, Светлана мәдәни-ял итү эшчәнлеген оештыручы вазыйфасында мәдәният белгече була. 26 ел дәвамында Иванова Светлана Иштуган мәдәният йортының «Тюрагай» удмурт фольклор коллективы җитәкчесе булып тора.Җырчы һәрвакыт сәхнәдә, иҗади кешеләр һәм яраткан тамашачылар арасында. Ул үз коллективы белән һәрвакыт игътибар үзәгендә, төрле дәрәҗәдәге конкурслар һәм фестивальләр лауреатлары. Сәхнәдән юбилярга бик күп теләкләр әйтелде, кичә кунаклары бүләкләр алып килделәр.  Котлау сүзләре белән Иштуган авыл җирлеге башлыгы Д.М. Гайнетдинов, «ТР Саба районы удмуртларының милли-мәдәни автономиясе» җитәкчесе макаров А.В.,Х. Тимербаев җитәкчелегендәге "Саба чишмәләре"иҗат коллективы, туганнары, авылдашлары чыгыш ясады.Чарада шулай ук Татарстан Республикасыннан чакырылган коллективлар катнашты: «Сактон»удмурт халык фольклор ансамбле(Кукмара районы), «Рябинушка»рус халык ансамбле(Теләче районы Ачы авылы), «Мирас»татар фольклор коллективы(Саба районы ,Кече Шинар мәдәният йорты), «Нардуган»керәшен этнографик коллективы( Субаш авылы ,Теләче районы), «Умырзая»татар фольклор коллективы(Иштуган мәдәният йорты) .Чара оештыручыларга, кичә кунакларына рәхмәт сүзләре һәм юбиляр Иванова С.С. белән чәчәкләр һәм бүләкләр арасында фотосессия белән тәмамланды.

10 апрель көнне Шәмәрдән мәдәният йорты белгече Хуҗин А.И. Бөтендөнья авиация һәм космонавтика көненә багышланган «Полет мечты» тематик сәгатен үткәрде. Чарада балалар 12 апрельдә билгеләп үтелә торган Бөтендөнья авиация һәм космонавтика көненең әһәмияте турында белделәр. Белгеч космоска беренче очышлар, Юрий Гагарин кебек күренекле космонавтлар, авиация һәм космонавтика өлкәсендәге заманча казанышлар турында сөйләде. Балалар космик миссияләр турындагы мавыктыргыч тарихларны кызыксынып тыңладылар һәм космоска үз сәяхәтләре турында хыялландылар. Аннары алар төрле конкурсларда катнаштылар, очышлар һәм галәмне тикшерү темасына бәйле йолдызлы күк картасын тикшерделәр. Балалар космос турындагы хыялларын ясадылар, кул астындагы материаллардан ракета модельләре ясадылар. Чара дустанә атмосферада узды һәм балаларны яңа казанышларга һәм ачышларга рухландырды.

1 апрель көнне Олы Нырты мәдәният йортында балалар өчен «күңелле ниятләр көне»исемле уен-күңел ачу программасы үтте. Уен - һәр баланың төп эшчәнлеге. Бөтен буш вакытларын балалар уйный, конкурсларда ярышырга һәм бик күп уңай эмоцияләр алырга ярата. Чара барышында балалар күңелле һәм дустанә атмосферага чумдылар. Катнашучыларга зирәклек, зирәклек, игътибар һәм җитезлек кирәк булды. Балалар «шаяртулар ярты минутка» шаярту викторинасында, «хәтердән рәсем яса», «мозаика», «ситуацияне уйна» конкурсларында, «һава кенгурулары» күңелле эстафетасында һәм башкаларда катнаштылар. Беркемгә дә сер түгел, елмаю авырлыкларны җиңәргә ярдәм итә, кәефне яхшырта, ә уен бигрәк тә балаларга һәм яшүсмерләргә ошый, чөнки ул бик күп көлү һәм күңел ачу китерә. Күңелле ниятләр көне чыннан да күңелле узды һәм катнашучыларга яхшы кәеф бүләк итте. Программа ахырында барысы да актив катнашулары өчен татлы призлар алды.

Сәламәтлек – кешедә булган иң кыйммәтле әйбер, ул теләсә нинди байлыктан да кадерлерәк. «Акча югалттым – берни югалтмадым, вакытны югалттым - күпне югалттым, сәламәтлегемне югалттым - барысын да югалттым" дигән мәкаль юкка гына әйтелми. Шуңа күрә балаларны балачактан ук үз сәламәтлекләренә сак карарга өйрәтү бик мөһим.

6 апрель көнне Олы Нырты мәдәният йорты һәм авыл китапханәсе хезмәткәрләре Бөтендөнья сәламәтлек көненә багышланган «Күңелле сәламәтлек көне» уен программасын үткәрделәр. Чара сәламәтлек, файдалы һәм зарарлы гадәтләр, көн режимын үтәүнең мөһимлеге турында сөйләшүдән башланды. Аннары балалар Сәламәтлек иленә мавыктыргыч сәяхәт ясадылар, кызыклы уеннарда, эстафеталарда, конкурсларда катнаштылар. Алар шәхси гигиена предметлары турындагы табышмакларны чиштеләр, чисталык турындагы мәкальләрне искә төшерделәр. Уен программасы балаларга алдагы атнага бик күп яхшы кәеф һәм күтәренке рух бүләк итте.

8 апрель көнне Олы Нырта мәдәният йортында авыл китапханәсе белән берлектә «Яшьлек җырлары»дигән ял кичәсе үткәрелде. Безнең яшьлек җырлары-яшьлекне, беренче мәхәббәтне хәтерләтә торган җырлар. Бу-саф, якты, игелекле нәрсәләрне сагыну, чөнки ул чакта җырны йөрәгебездә игелек һәм наз, күңелебездә гүзәллек һәм гармонияне саклап калу өчен иҗат иткәннәр, һәм алар, нәкъ менә шушы җырлар, безгә тормыш мәшәкатьләрендә, үзләренең бөек язмышларын кайгыртуда онытырга ирек бирмәсләр, нәкъ менә алар безгә авыр минутларда ярдәм итәрләр, өмет өзелүдән сакларлар! Кичәдә катнашучылар «Яшьлек тугае», «Сагыну», «Идел буе каеннары » кебек танылган җырларны искә төшерделәр һәм җырладылар. «Табын җырлары», «көйне бел», «юл нинди җырдан? " конкурсларында катнаштылар", « Яхшы җырлар» конкурсында 70-80 елларда популяр булган композицияләрне белү сәләтләрен күрсәттеләр .Кич азагында алар үзләренең тәэсирләре белән уртаклаштылар, үз тормышларындагы вакыйгаларны искә төшерделәр.

9 апрель көнне Шәмәрдән мәдәният йорты хезмәткәрләре «Тулган ай» фольклор коллективы белән берлектә «Чаба, чаба гомер аты...» дигән концерт оештырдылар. Бу чара «Балкыш» социаль-тернәкләндерү үзәгендә ял итүчеләр өчен үткәрелде. Чара барышында күңелгә үтеп керерлек шигырьләр, җырлар яңгырады. Беренче мизгелдән үк зал эчкерсез соклану атмосферасына чумды. Башкаручыларның осталыгы һәм аларның ихлас фидакарьлеге һәр чыгышны сәнгать телендә сөйләнгән уникаль тарихка әйләндерде. Мондый вакыйга буыннар арасындагы элемтәне ныгытып кына калмый, ә бәлки үзәктә җылы атмосфера тудырырга ярдәм итә, кешеләрнең йөрәкләрен шатлык һәм өмет белән тутыра. Тамашачылар концертны оештыручыларга рәхмәт белдерделәр.

4 апрель көнне Иштуган мәдәният йорты белгечләре «Яшүсмернең начар гадәтләргә мөнәсәбәте»дигән әңгәмә үткәрделәр.Очрашуга Иштуган ФАПының шәфкать туташы Иванова Розаны чакырдылар.Ул электрон тәмәке һәм вейплар тартуның, наркотик матдәләр куллануның зыяны, аларның организмга тәэсире, нәтиҗәләре, шулай ук РФ законнарында каралган җаваплылык, наркотик матдәләрне куллану, саклау һәм тарату турында сөйләде.Табиб укучыларның игътибарын наркомания, алкоголизмга юнәлтте, балалар һәм яшүсмерләр мохитендә тәмәке тарту күптән бөтен кешелек өчен глобаль проблемага әверелгәненә юнәлтте. Балалар мондый җитди темага зур игътибар иттеләр, үз сорауларын бирделәр, кызыклы әңгәмә өчен белгечкә рәхмәт белдерделәр.Аннары анкета уздырдык. Сораштыру яшүсмерләрнең зарарлы гадәтләр турында хәбәрдарлык дәрәҗәсен ачыклауга юнәлдерелгән иде. Төп максат хәзерге яшьләрнең «модалы " гадәтләргә карата мөнәсәбәтен һәм хәбәрдарлыгын ачыклау иде. Шунысы куанычлы, күпчелек балалар наркомания, тәмәке тарту һәм алкогольгә «ЮК» диләр. Аларда зарарлы гадәтләргә карата мондый мөнәсәбәт гомер буена сакланыр дип өметләнәбез.Укучылар арасында анкета нәтиҗәләре буенча зарарлы бәйлелекләрне профилактикалау буенча башкарыла торган эшнең нәтиҗәле булуы турында нәтиҗә ясарга була.Әлеге чара балаларга никотин, алкоголь һәм наркотикларның зыяны һәм начар гадәтләрнең нәтиҗәләре нәрсәгә китерергә мөмкинлеге турында күбрәк мәгълүмат алырга мөмкинлек бирде.

Халыкара кошлар көненә багышлап Иштуган мәдәният йорты белгечләре  «Кошларның гаҗәеп дөньясы» танып-белү-уен программасы үткәрделәр.Алып баручы катнашучыларга кошларның файдасы, кешенең елның төрле вакытында аларга карата сакчыл мөнәсәбәте, табигатькә һәм әйләнә-тирә дөньяга мәхәббәте турында сөйләде. Балалар яз көне безгә нинди кошлар очып килүе, ә кайсылары ел әйләнәсе безнең белән яшәве турындагы белемнәре белән уртаклаштылар . Аннары балалар төрле кошлар чыгарган тавышларны чыгарырга тырыштылар. Бу бик күп шау –шу һәм көлүләр тудырды, чөнки кош җырларын һәркем дә төгәл тапшыра алмады. Аннары балалар «Без кошлар турында нәрсә беләбез? " дигән уенда табышмакларга җавап бирделәр, кроссворд,филворд, "Кошны җый"уенын уйнадык.Оригами –кош ясадык.Бу мавыктыргыч һәм танып –белү уены булды, чөнки һәр бала үзенең белемен һәм күзәтүчәнлеген күрсәтергә тырышты.

8 апрель көнне Шәмәрдән мәдәният йортында Г.Тукайның тууына 140 ел тулу уңаеннан «Теремок» балалар бакчасы балаларының «Йомры икмәк» әкияте булып узды. Чарада «Теремок», «Әкият», «Салават күпере» балалар бакчаларыннан балалар, тәрбиячеләр, яшь артистларның чыгышларын кызыксынып күзәткән ата-аналар катнашты. Матур костюмнар кигән балалар, Габдулла Тукай әсәрләренә хас булган игелек һәм дуслык атмосферасын чагылдырып, әкият персонажлары ролен бик теләп башкардылар. Әкият үзара ярдәмләшү һәм хезмәтне хөрмәт итү темаларына кагыла, бу безнең заманда аеруча актуаль. Спектакль барышында балалар үзләренең актерлык сәләтләрен күрсәтеп кенә калмыйча, тамашачыларны бөек татар шагыйре һәм язучысы мирасы белән дә таныштыра алдылар. Чара азагында балалар татар, рус, инглиз телләрендә «Туган як» җырын башкардылар, шуның белән үз халкының мәдәниятенә һәм гореф-гадәтләренә булган мәхәббәтләрен белдерделәр. Бу вакыйга үсеп килүче буынга мәдәни мирасны саклау һәм тапшыруның, шулай ук кешеләрне сәнгать һәм иҗат аша берләштерүнең гаҗәеп үрнәге булды. Чарада Шәмәрдән мәдәният йортының тавыш режиссеры А.И.Хуҗин катнашты.

7 апрель көнне Туктар авыл клубы китапханә белән берлектә Бөтендөнья сәламәтлек көне уңаеннан «Сәламәт булу-стильле, яки тормыш яшәргә лаек! " дигән мәгълүмати – агарту программасы үткәрде.». Сәламәт яшәү рәвешенең әһәмияте, яшелчә бакчасында яки тәрәзә төбендә үстереп була торган дару үсемлекләре, дөрес туклану, витаминнар сайлау турында сөйләделәр. Очрашу барышында чарада катнашучылар сәламәтлекне саклауның тикшерелгән рецептлары белән уртаклаштылар, гомерне озайту турында күп кенә яңа фәнни фактлар белделәр.