ЯҢАЛЫКЛАР
Табигать-ул безнең байлыгыбыз һәм Җирдә яшәү чыганагы. Ул безгә күләгәле салкынлык, үләннәр һәм чәчәкләрнең искиткеч матурлыгы, тылсымлы һәм төрле тавышлы тавышлар дөньясы, кристалл чисталыгының исерек һавасы, шулай ук үзенең агачлары һәм куаклары, үләннәре һәм чәчәкләренең дәвалау уңышын бүләк итә. Табигать бүләкләре-табигатьнең кеше диетасына зур туклыклы һәм витаминлы өлеше. Бүген 30 июнь көннеСабай авыл клубы балалар белән табигатьтә "Урман бүләкләре" дигән экскурсия оештырды. Балаларга табигать турында сөйләделәр. Табигатьтә ял итү, имән күләгәләре ,үләннәр һәм хуш исле чәчәкләр арасында арыганлыкны бетерә, зур шатлык китерә.Балаларга бу табигатькә чыгу бик ошады
30 июньдә Сулэ авыл клубында "Тормыш игелекле эшләргә бирелә"дигән аралашу сәгате үткәрелде. Без балалар белән игелек кебек кешелек сыйфаты турында сөйләштек.
Әңгәмә барышында балалар «яхшылык», «ярдәмчеллек», «кешелеклелек»төшенчәләре турында үз фикерләрен һәм уйлануларын белдерделәр. «Кемгәдер кирәк булу» җыентыгындагы хикәяләрне укыганнан соң, балалар яхшы эшләр башкарганда, алар өчен бүләк таләп итәргә, алар турында даими рәвештә искә алырга, мактанырга кирәкми дигән нәтиҗәгә килделэр. Балалар башкалар өчен шатлану бик яхшы икәнен һәм үз бәхетеңә генә түгел, башкаларның бәхетенә дә хезмәт итә алырлык үз игелек утын булу ничек яхшы икәнен аңладылар.
29 июньдә Эзмә мәдәният йорты хезмәткәрләре тарафыннан Уен-Фест проекты кысаларында "тубэтэйле" уены уздырылды. Башта балалар белән үз гардеробында түбәтәйләр булу — намус эше дигән әңгәмә үткәрделәр. Нәкъ менә шушы баш киеме бердәм татар халкына, аның бай мәдәниятенә һәм диненә караганлык хисе бирә. Балалар татар милли киемнәренең үзенчәлекләре турында күп файдалы мәгълүмат алдылар һәм «Тубэтэйле»уенын бик теләп уйнадылар. Музыка астында һәр бала башына түбәтәй кияргә һәм аннан соң аны башка уенчыга тапшырырга тиеш. Музыка тәмамлангач, түбәтәйле бала түгәрәккә чыга һәм шигырь сөйли, җыр башкара яки бии. Балалар уеннарның күңел ачу өчен генә түгел, ә үсеш өчен дә уйлап чыгарылганын аңладылар, шулай ук алар үзләрендә зур мәдәни әһәмияткә ия.
26 июньдә ТР муниципаль районнарының мәдәният көннәре кысаларында "Татарстанның мәдәни башкаласы"республика конкурсы узды. Чара Г.Тукай исемендәге Татар филармониясе паркында узды. Иштуган мәдәният йорты һәм китапханә хезмәткәрләре "Удмурт халкының мәдәнияте"күргәзмәсен оештырды.Күргәзмәдә удмурт халык курчаклары,удмуртларның милли аш - суы,милли киемнәр,бизәнү әйберләре һәм йорт кирәк яраклары тәкъдим ителде.Китапханәче ярминкәдә йомырка сатучы ролендә катнашты. "Тюрагай" удмурт фольклор коллективы Г.Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнәсендә чыгыш ясады.
25 июнь көнне Иштуган авыл мәдәният йорты һәм китапханә белгечләре Халыкара наркоманиягә каршы көрәш көне уңаеннан яшьләр белән «Тукта һәм уйла» дип исемләнгән әңгәмә үткәрделәр. Чараның максаты булып сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау, наркотиклар куллануның нәтиҗәләре белән танышу, наркотик матдәләрне кулланучы һәм башка наркотиклар белән мавыктырырга омтылучы затлар белән үз-үзеңне тоту күнекмәләре һәм наркотик матдәләр куллануга карата тискәре мөнәсәбәт формалаштыру торды. Яшьләр наркомания ,токсикомания кебек зарарлы гадәтләр һәм сәламәтлек өчен аеруча куркыныч булган зарарлы гадәтләр турында искә төшерделәр. Яшүсмерләр әңгәмәгә актив кушылдылар, наркотикларның кеше сәламәтлегенә һәм үз-үзен тотышына начар йогынты ясавы, тормышларын психотроп матдәләр куллану белән бәйләргә кирәкме-юкмы икәнлеге турында мисаллар китерделәр. Сәнгать җитәкчесе белән бергә яшүсмерләр наркомания турында кайбер мифларны "чиштеләр".Алар бертавыштан сәламәт яшәү рәвеше өчен тавыш бирделәр. Һәр катнашучыга мәгълүмати буклетлар таратылды.
Чишмәләр чиста су чыганаклары. Ә эчәргә яраклы су кешегә аеруча эссе көнне кирәк. Чишмәләр табигатькә кирәк, алар, җир астыннан сизелерлек булмаган ачкыч белән үтеп, безнең елгаларга ярдәм бирәләр.29 июнь көнне Сабай авыл клубы чишмәгә экскурсия оештырды . Чишмәгә барганда, балалар чишмә суының файдасы, чишмәнең исеме ,тарихы турында белделәр. Алар чишмә суының кайдан килүен кызыксынып тыңладылар. Балалар суның чисталыгыннан һәм үтә күренмәлелегеннән рәхәтләнеп ләззәтләнделәр, тәмләп карадылар. Балалар сәяхәттән күп яңа тәҗрибәләр алдылар.
--
Өстәл уеннары күңелле һәм ял итүнең яхшы ысулы гына түгел, ә интеллектуаль һәм хәтта физик сыйфатларны үстерүнең искиткеч чарасы да. Әмма иң мөһиме, өстәл уеннары — тере аралашу, якты эмоцияләр, куелган нәрсәгә ирешү һәм дуслары өчен «җанлану» осталыгы. 28 июньдә Тенеки авыл клубында өстәл уеннары узды. Көндәшләре белән көрәшкәндә, катнашучылар өстәл уеннары төрле һәм беренче карашка күренгәнчә гади түгеллеген күрсәттеләр. Катнашучылар көчле армияләрнең мавыктыргыч сугышын күрсәттеләр, анда осталык, логика һәм төрле уен стратегияләре күрсәттеләр.
28 июньдә Лесхоз мәдәният йорты хезмәткәрләре мәчет белән берлектә «Нургали» мәчете территориясендә балалар өчен күңел ачу уеннары оештырдылар һәм үткәрделәр, шулай ук барлык кунакларны тәмле блиннар, Картуф фри, попкорн, татлы мамык белән сыйладылар. Корбан бәйрәмен бәйрәм һәм гаилә атмосферасында үткәрәләр, Рамазанда тыелган иң яхшы ризыкларны ашыйлар. Бу вакыйганың исеме турыдан-туры «сөйләм бәйрәме»дип тәрҗемә ителә. Ахырда лотерея уйнатылды, һәр балага 87 бүләк бирелде.
Сугыш яшен белми. . Сугыш балаларының язмышлары төрле, әмма аларның барысын да уртак фаҗига, балачакның матур дөньясын югалту берләштерә. Аларның балачагы 1941 елның 22 июнендә өзелә. Сугыш елларында һәр бала үз батырлыгын башкара ачлык һәм куркуга карамастан, балалар укуларын дәвам итәләр, фронтка посылкалар җибәрәләр, кырларда эшлиләр, авыр хезмәт белән Җиңүне якынайталар. Бүген алар бу фаҗигале көннәрнең соңгы шаһитлары.27 июнь көнне Яңа Мичән мәдәният йортында мәдәният хезмәткәрләре авыл китапханәсе белән берлектә Сугыш балалары Әлфинур апа Мөхәммәтшина белән очрашу үткәрделәр. Кайнар чәй артында җылы, дуслык атмосферасында очрашу узды. Кунак балалар белән үзенең балачак хатирәләре белән уртаклашты, тылдагы хезмәт көннәре турында сөйләде, өлкәннәр белән беррәттән кырда ничек эшләве, җиңүгә якынлашу өчен барысын да эшләве турында сөйләде. Яшь буын сугыш, сугыш чоры балаларының язмышы турында күбрәк белергә теләп, күп сораулар бирде.
Җәй-балаларның иң яраткан ел фасылы. Җәй көне иң озын каникуллар: кояш, яктылык һәм җылылык диңгезләре. Һәр җәй ай саен якты истәлекләр бүләк итә, җылы кояш нурларында коенып, төрле җиләк-җимешләр белән куандыра. Уеннар, маҗаралар, якты тәэсирләр вакыты, әмма каникуллар күп булмый... 27 июнь көнне Юлбат мәдәният йорты, китапханә һәм Тенеки авыл клубы хезмәткәрләре балалар өчен «Балалар бәйрәме» конкурс — уен программасын уздырдылар. Балалар искиткеч җәйге көнне бергә үткәрергә, аралашырга, уйнарга һәм "Күбекле кичә"формасында туган көн үткәрергә җыелдылар.
Чара барышында балалар сынаулы күңелле уеннарда ,бию конкурсларында катнаштылар, хәйләкәр табышмакларга һәм биремнәргә җавап бирделәр. Чара туган көн торты белән чәй эчеп тәмамланды.