ЯҢАЛЫКЛАР
4 июль көнне Эзмә мәдәният йортында «Зарарлы гадәтләр-начар " дип исемләнгән мәгълүмати программа үтте. Начар гадәтләр кешенең киләчәгенә тискәре йогынты ясый. Беренчедән, начар гадәтләр кешенең сәламәтлеген какшата, гомерен кыскарта. Икенчедән, тәмәке, наркотиклар, алкоголь кешенең нерв системасына начар йогынты ясый. Кеше ныграк ярсый башлый, булган хәлләргә дөрес җавап бирми башлый, тупас һәм агрессив булырга мөмкин.
Өченчедән, кешеләр наркотиклар һәм алкоголь кулланган кешегә начаррак карыйлар. Бу кешеләрдән еш кына начар ис килә, еш кына алар пөхтә түгел.
Моннан тыш, начар гадәтләр кешене якын кешеләренең, хезмәттәшләренең, дусларының ышанычын югалтуга китерә. Алкоголь, наркотиклар кулланган кешеләр еш кына гаиләләрен, торакларын, эшләрен югалталар һәм бомжларга әвереләләр .
3 июль көнне Иштуган мәдәният йорты һәм китапханә белгечләре «Минем күңелле туп»дигән уен программасы үткәрделәр. Хәрәкәтчән уеннар һәм күңел ачулар балаларга шатлык китерә һәм сәламәтлеккә бәяләп бетергесез файда китерә. Чара барышында балалар күңелле һәм дустанә атмосферага чума алдылар, кызыклы һәм шаян уеннар һәм күңелле эстафеталар уйнадылар. Чараны очрашу дәвамында яңгыраган дәртле, ритмик көйләр бизәде. Чарада катнашучыларның барысы да бик күп тәэсирләр алды, ә иң мөһиме үзара дустанә мөнәсәбәтләр һәм сәламәт яшәү рәвеше белән кызыксыну күрсәттеләр.
3 нче июльдә Зур Арташ авылы клубы каршында, идарә итүдә осталык күрсәтү өчен, стартка чыккан малайлар арасында велосипедта ачык ярышлар узды. Бу ярышлар яхшы традициягә әйләнде. 2018 елдан без аларны массакүләм спортны популярлаштыру, сәламәт яшәү рәвешен пропагандалау һәм балаларның физик культура һәм спорт белән шөгыльләнүгә җәлеп итү максатыннан үткәрәбез. Өстәвенә, мондый чаралар балаларның сәламәтлеген ныгыта гына түгел, аларның үҗәтлеген һәм җиңүгә омтылышын да өйрәтә.
3 июль көнне Туктар авыл клубы "юл билгеләренең сере"темасына танып белү сәгате үткәрде. Балаларны һәр билге белән таныштырдым, соңыннан балалар үзләре сорауларга җавап бирделәр.
3 нче июль көнне Шәмәрдән мәдәният йорты хезмәткәрләре Коммунальная урамында яшәүчеләр өчен «Бергә булыйк, күршеләр» дигән урам концерты оештырды, ул барлык яшьтәге кешеләр өчен дә чын бәйрәмгә әверелде. Хезмәткәрләр тамашачыларны дәртле җырлар һәм уеннар белән сөендерделәр. Халык бер-берсе белән аралашып, музыка һәм уеннардан ләззәт алып кич уздырды. Концерт мәдәни алмашуга һәм җирле җәмгыятьне ныгытуга ярдәм итүче авылыбыз өчен мөһим вакыйга булды. Авыл халкы озак таралмады, тәэсирләре белән уртаклаштылар һәм мәдәният йорты хезмәткәрләренә искиткеч бәйрәм өчен рәхмәт белдерделәр. Концерт авыл тормышында якты вакыйга булды һәм барлык катнашучыларга да яхшы кәеф һәм позитив энергия өстәде. Без киләчәктә дә шундый ук чараларны дәвам итәргә планлаштырабыз.
3 нче июль көнне Шәмәрдән мәдәният йорты белгечләре авыл урамнары буйлап коррупциягә каршы «Чистые руки» дип исемләнгән акция үткәрделәр. Акциянең максаты - халыкның коррупция проблемасы турында хәбәрдарлыгын арттыру һәм бу күренешкә тискәре мөнәсәбәт формалаштыру иде. Акция барышында белгечләр халыкка коррупциянең төп формалары һәм аның җәмгыять өчен тискәре нәтиҗәләре турында сөйләделәр. Ришвәт бирүчеләр өчен дә, алучылар өчен дә коррупция гамәлләре өчен җаваплылыкка аерым игътибар бирелде. Халыкка намуслылыкка һәм сатылмаучанлыкка чакырган мәгълүмати буклетлар һәм листовкалар таратылды. Волонтерлар узып баручыларга коррупция һәм аны җиңеп чыгу юллары турында үз фикерләрен әйтергә тәкъдим иттеләр. Акция авыл халкында зур кызыксыну уятты һәм мөһим социаль проблеманы тикшерүгә ярдәм итте.
Россиядә ике миллионнан артык граждан хәрби хәрәкәтләр ветераны статусын йөртә. 1 июль Россиядә 2009 елдан бирле хәрби хәрәкәтләр ветераннары көне билгеләп үтелә. Аны булдыру инициаторы «Боевое братство» Бөтенроссия җәмгыяте булды, аңа соңрак башка ветераннар оешмалары да кушылды. Датага федераль дәрәҗәдә рәсми статус бирү омтылышларына карамастан, бәйрәм элеккечә рәсми булмаган булып кала бирә.Шушы көн уңаеннан 2 июль көнне Туктар авыл клубы яшьләр белән мәгълүмат сәгате үткәрде һәм яшьләрне шушы көн белән таныштырды.
«Гырон быдтон» удмуртларның алда торган уңыш турында язгы-җәйге догалар циклы бәйрәмнәренең берсе. Аның исеме удмурт теленнән турыдан-туры «чәчү ахыры»дип тәрҗемә ителә. Традиция буенча бәйрәмне болыннар чәчәк аткан вакытта үткәрәләр. Бу көнне удмуртлар һава торышы өчен күкләргә рәхмәт әйтәләр һәм булачак уңыш турында дога кылалар.28 июньдә Балтач муниципаль районының Ципья авылында «Гырон Быдтон» Республика удмурт мәдәнияте бәйрәме узды. Бәйрәмгә Татарстан Халыклары ассамблеясы, ТР удмуртларының милли-мәдәни автономиясе вәкилләре, Удмурт Республикасы Мәдәният һәм милли сәясәт министрлыгы вәкилләре килде. Бәйрәмдә катнашучыларның һәм кунакларның удмурт авылы атмосферасына чуму мөмкинлеге булды. Ишегалларында удмурт йортының интерьеры һәм көнкүреше тәкъдим ителгән, анда милли аш-су ашларын татып карарга мөмкин иде. Быел бәйрәм кысаларында Удмурт гаиләләренең республика конкурсы “Шудо-буро удмурт гаиләсе” ,ел саен үткәрелә торган «Чеберина но Батыр» Республика матурлык һәм талант конкурсы узды.Бәйрәмнең хедлайнерлары булып Удмурт дәүләт фольклор җыр һәм бию театры “Айкай “һәм Анатолий Ушаков исемендәге “Шулдыр асыт (Күңелле кич)” эстрада ансамбле булды. Бәйрәмдә Иштуган мәдәният йортының “Тюрагай”удмурт фольклор коллективы катнашты һәм Диплом белән бүләкләнде. Иванова Валентина Михайловна ГБУ «Таткультресурсцентр»ның Рәхмәт хаты белән бүләкләнде.
28 июнь көнне Иштуган мәдәният йорты белгечләре «Искедән бүгенгегә кадәр»дип аталган экскурсия үткәрделәр.Теләсә нинди музей экспозициясенең нигезе-ул экспонатлар. Музей экспонатлары-предметлар гына түгел, ә башка вакыттан килгән предметлар. Сәнгать җитәкчесе музей буйлап төрле экспозицияләр белән кызыклы һәм танып белү экскурсиясе үткәрде, алар ата-бабаларыбызның көнкүрешен аңларга һәм күрергә ярдәм итте. Мич белән бәйле кисәү агачы, борынгы савыт-саба белән таныштык. Көянтәне юкә, усак, талдан – җиңел, сыгылмалы агачтан ясауларын белделәр, борынгы сәгать, савыт-саба күрделәр. Балаларны үтүкләр, көянтә, борынгы кораллар, дага, ураклар кызыксындырды. Музейларда экспонатларга кагылырга ярамый, ә музейда балалар кагылып кына калмадылар, эштә дә сынап карадылар: чуеннарны тоткыч белән мичкә куйдылар, үтүкләрне тотып карадылар, җеп эрләгечне күрделәр. Катнашучылар гармуннар ,патефоннар , фотоаппаратлар,телефон һәм сәгатьләр коллекциясен карый алдылар, аларның борынгыдан алып заманчага кадәр үзгәрешләрен күрделәр. Искесе китә, ләкин аны белергә һәм сакларга кирәк. Балаларны халык мәдәнияте чыганакларына тартып, без баланың шәхесен үстерәбез. Балалар рәхәтләнеп тыңладылар, экспонатларны кызыксынып карадылар һәм сораулар бирделәр. Күргән экспонатлардан бик күп тәэсирләр калды. Экскурсия тәмамлангач, күргәзмә эшләре турында җентекләп сөйләгәннәре өчен рәхмәт белдердек һәм тагын килергә вәгъдә иттек.
Россиядә бәйрәмнәр күп, алар арасында иң шатлыклы һәм күңелле бәйрәмнәрнең берсе-Яшьләр көне. Яшьлек -ул һәр кеше тормышында искиткеч чор гына түгел, ә күңелнең аерым торышы да. Бу-иң кыю өметләр, эзләнү, ачышлар һәм тормышка ашырулар вакыты. Шунысы игътибарга лаек, бүгенге яшьләр актив.27 июнь көнне Иштуган авыл мәдәният йорты белгечләре яшьләр өчен «Афәрин ,яшьләр!»дип аталган музыкаль күңел ачу чарасы уздырдылар. Бик күп үзенчәлекле кызыклы конкурслар, уеннар үткәрелде, аларда яшьләр бик теләп катнаштылар. Бу күңел ачу программасы якыннанрак танышырга, яшьләр бәйрәме турында күңелле хатирәләр калдырырга ярдәм итте. Бәйрәм дискотека белән тәмамланды. Барысы да яхшы кәеф белән таралыштылар.