ЯҢАЛЫКЛАР

"Уен Фест" - балаларны милли мәдәнияткә җәлеп итү максатыннан, үсеп килүче буынның тәрбия процессында уенның мөһимлеген һәм күпмилләтле халыкның бердәмлеген ныгытуны искә төшерергә тиешле традицион халык уеннарын, йолаларын һәм гореф-гадәтләрен өйрәнү аша үткәрелә торган масштаблы проект.
2023 елның 11 августында «Уен - фест» халыкара фестивале кысаларында Яңа Мичән мәдәният йорты авыл китапханәсе белән берлектә яшүсмерләрне һәм балаларны "Йозек салыш"татар халык уенына өйрәтте(катнашучы.-19)

11 нче август көнне Шәмәрдән мәдәният йорты белгече С.М. Фәтхуллина балалар өчен физкультурачылар көненә багышланган «Вперед по дороге здоровья» дип исемләнгән спорт-күңел ачу программасы оештырды. Чара бу көннең тарихы белән танышудан башланып китте. Аннары балалар ике командага бүленеп, спорт ярышларына керештеләр. Балалар «Хоккей с мячом», «Кто быстрее» һәм «Эстафета» дигән спорт хәрәкәтчән уеннарында бик теләп катнаштылар. Яшь спортчылар тизлек, җитезлек буенча ярыштылар һәм командада бик дус эшләделәр. Спорт дәрте һәм үз командасы өчен җиңүгә ирешү теләге балаларны шулкадәр җәлеп итте, алар хәттә тирә-юньдә булган хәлләрне дә күрмәделәр. Алар барысы да финишка беренче булып килергә тырыштылар һәм нәтиҗәдә дуслык җиңде. Барлык катнашучылар да күтәренке, яхшы кәеф һәм татлы бүләкләр алдылар.

10 август көнне Байлар Сабасы бистәсендәге “Олимп” ял паркында Олы Нырты авыл мәдәният йорты хезмәткәрләре «Сабам минем гүзәл ягым»дип исемләнгән шигърият сәгате үткәрделәр. Мәдәният хезмәткәрләре балалар белән берлектә Саба районы тарихы  буйлап сәяхәт ясадылар. Районыбызның кайсы авылларыннан торуын, аның территориясендә күпме халык яшәвен белделәр, районыбыз символларын искә төшерделәр. Шулай ук «Мин яшәгән район" дигән темага әңгәмә-сәяхәт үткәрделәр, районның истәлекле урыннарын һәм һәйкәлләрен искә төшерделәр. Районның һәм авылыбызның  горурлыгына  ия булган кешеләр турында сөйләделәр. Россиянең төрле почмакларындагы кебек үк, Саба районында да горурланырлык якташлар бар. Балалар безнең район турында шигырьләр сөйләделәр, күңелле җырлар җырладылар .Балаларны Ватаныбызга сакчыл карарга, аны якларга чакырдылар, киләчәк буын: «Бу минем Туган илем, ул минем йортым!» дип горурланырлык булырга тиеш.

10 августта Эзмэ мэдэният йорты хезмәткәрләре, Югары Симет, Тимершык, Кызыл-Мишэ, Мишэбаш мэдэният йортлары, Илебер, Утернэс авыл клублары белән берлектә Эзмэ мэдэният йорты янында "Жэйге моннар"урам концерты оештырдылар. Концерт номерлары арасында төрле уеннар, конкурслар оештырылды. Концертта кунаклардан республика, халыкара конкурслар лауреаты һәм ГРАН ПРИ иясе Рөстәм Хөсәенов та чыгыш ясады. Һәр чыгыш көчле алкышлар белән үрелеп барды. Концерт бер сулышта узды һәм барлык тамашачыларга яхшы кәеф бүләк итте.

10 август көнне Керәнне  авыл клубында,  «Сүнгән йолдызлар»  дип исемләнгән проблемалы сәгать узды. Клуб ммөдире  наркотиклардан дөньяда гади кешеләр генә түгел, ә дөньякүләм танылган шәхесләр дә үлә дип сөйләде. Наркотиклар музыкантның яки актерның иҗади үсешен иҗади  туктата,  наркотиклар аркасында алар еш кына танылып өлгергәч кенә, иҗади юлларын тәмамламыйча, тормыштан китәләр,  дип ассызыклады мөдир. Яшүсмерләр,  Элвис Пресли, Мэрилин Монро, Джим Моррисон, Курт Кобейн, Владимир Высоцкий, Александр Башлачев, Анатолий Крупнов, Михаил Горшенев кебек танылган җырчылар һәм актерлар язмышы турында зур кызыксыну белән тыңлыйлар. Хикәя барышында бу йолдызларның  хитлары искә алынды. Чарада катнашучылар,  сәламәтлек күп очракта һәр кешегә, аның яшәү рәвешенә бәйле, һәркем үз тормышының һәм үз сәламәтлегенең хуҗасы, һәрвакыт наркотикларның өметләрне, шатлыкларны, ирекне, ә иң мөһиме – кешене гомереннән мәхрүм итүен истә тотарга кирәк, дигән нәтиҗәгә килделәр.

Татар халык уеннары татар халкының күп меңьеллык милли традицияләренең һәм кешелекнең матди булмаган мирасының бер өлеше булып тора. 10 нчы августта Лесхоз мәдәният йорты хезмәткәрләре балалар белән «Түбәтәй» уенын үткәрәләр. Балалар татар халкы сәнгате, татар уеннары төрләре белән таныштылар. Алар бу уенны бик теләп уйнадылар. Балалар түгәрәккә ясыйлар. Милли музыка астында алар чиратлап якындагы катнашучының башына түбәтәй кияләр. Музыка туктала, кемдә түбәтәй кала, ул биремне үти. Халык уеннары балаларны татар мәдәниятенә борынгы  уеннар аша җәлеп итүгә, халык иҗатын саклауга һәм үстерүгә юнәлдерелгән.

Чишмә-безгә табигать биргән кыйммәтле байлык, ул-җирдә тормыш символы.Чишмәләр ярдәмгә һәм кайгыртуга мохтаҗ. Борынгы заманнарда җир асты чишмәсеннән су эчеп кеше җирнең үзеннән көч ала дигән ышаныч бар иде.10 август көнне Иштуган авыл мәдәният йорты һәм  китапханә белгечләре" Яшә чишмә! “дип исемләнгән экскурсия оештырдылар.Балаларга чишмә суының кайдан алынуын, ни өчен ул файдалы һәм ни өчен чишмәләрне сакларга кирәклеген белү кызык булды. Алар шулай ук чишмәнең ничек агуын, җирле халык суны ничек алуын  да күзәттеләр. Сәяхәт вакытында балалар чишмәдәге суның чисталыгы һәм үтә күренмәлелеге белән таныштылар, тәмен татып карадылар, юындылар.Балалар табигатьне ничек сакларга кирәклеге турында тагын бер кат уйландылар. Мондый максатчан сәфәрләр һәм экскурсияләр оештыру туган як табигатенә һәм су чыганакларына сак караш тәрбияли, ә ел фасылларында табигатьнең матурлыгын һәм күптөрлелеген күзәтү ,балаларда күзәтергә, сорашырга, фикер алышырга, сөйләргә теләк тудыра.Балалар бик теләп бу могҗизалы һәм әкияти урында вакыт үткәрделәр.

10 август конне Сулэ авыл клубы мөдире балалар белән елга буенда усуче ботнек артыннан поход оештырдылар. Ботнек-борынгы заманнардан билгеле булган тәмләткеч, аның ментол исле төрле төсмерле 50 дән артык сортлары бар. Балалар белән тату һәм күңелле итеп елгага төштек, анда күп ботнек үсә. Су буйлап йөрдек, ботнек җыйдык. Аларны киптерәбез, мохито ясыйбыз һәм кышын ботнекнен хуш исе белән ләззәтләнәбез. 

Җәй- искиткеч вакыт. Балалар өчен йөгерү , сикерү һәм күңел ачу өчен күңел ачу вакыты. Күчмә уеннар балалар өчен аеруча яраткан, чөнки алар шатлыклы эмоцияләрнең мөһим чыганагы. 10 августта Яңа Мичән мәдәният йортының ачык мәйданчыгында " Безгә бүген күңелле !». Программа бик күп күңелле конкурслар, серләр һәм уеннар белән тулы иде, бу бер баланы да битараф калдырмады. Барысы да актив, күңелле, шат күңелле иде. Туп белән уеннарда катнаштылар.Координация, җитезлек, ритмиклык, хәрәкәтләрнең килешүчәнлеген үстерүгә ярдәм итәләр . Чара күңелле үтте һәм катнашучыларга яхшы кәеф бүләк итте. Программа ахырында барысы да актив катнашулары өчен татлы призлар алды.

Мингер авылында СССРның халык артисты, күп кенә дәүләт премияләре иясе, театр артисты һәм шушы авылдан чыккан Шәүкәт Биктимиров музее урнашкан. 10 августта Кече Шинар мәдәният йорты һәм китапханә хезмәткәрләре бу музейга экскурсия оештыралар, балалар һәм өлкәннәр өчен Шәүкәт Биктимеровның тормыш юлы, иҗади уңышлары турында белү, танылган артистның чын әйберләренә кагылу кызыклы була. Аннары скульптор Фәйзрахман Камалда кунакта булдык, музей һәм картиналар галереясе белән таныштык. Катнашучылар файдалы һәм кызыклы вакыт үткәрделәр, канәгать калдылар