ЯҢАЛЫКЛАР

14 ноябрь көнне Югары Симет мәдәният йортында Бөек Җиңүнең 80 еллыгына багышланган «Туган җиргә кайтты кайтмаганнар «Хәтер китабына төренеп» фестивале узды. Анда Саба муниципаль районының Шәмәрдән участок хастаханәсе тамашачыларга бәйрәм концерты күрсәтте. Жюри составында Шәмәрдән мәдәният йорты белгечләре иде.

14 нче ноябрь көнне Шәмәрдән авыл мәдәният йорты хезмәткәре Д.Ш.Гайнуллина балалар өчен «Толерантность спасёт мир» дип аталган мәгълүмат сәгате үткәрде, ул Бөтендөнья Толерантлык көне белән бәйле.Бу очрашуда авылның бала балалары арасында төрле милләтләр һәм мәдәниятләр вәкилләре белән аралашып, аларга каршы булмаган тәртиптә тәрбияләргә бурыч куелды.Балалар үзләре «толерантлык» сүзенең мәгънәсен аңладылар, шул ук вакытта шуңа карамастан, дөньяви гамәлдә аның мөһимлеген һәм нәтиҗәлеген күрсәтелде. Фаразчы балаларга байрак көненең ниндидер мисалларын ассызыклап бирде, аны берлектә яшәргә кирәклеген әйтте. Алынган белемне ныгыту өчен балалар белән сөйләшүләр, уйнарлыклар һәм викториналәр уздырылды, балалар үзләрендә башкалар белән уртаклаша алырлык сәләтләрен күрсәттеләр. Туган төбәктәге эштә катнашучылар толерантлык иҗтимагый ягымлылык, килешү һәм бөтен халыклар арасыннан дошманлыкны бетерүче асыл сөйгечлек символы икәне турында бердәм фикергә килделәр.Мәгълүмат сәгате гына уңышлы булып калмыйча, шулай ук күңелле атмосферадә үтәргә һәм яшь тыңлаучыларда югары позитив сезүләр урнаштырганда тамашачыларның күңеленә күтәрелдек салганы да билгеләп үтү зарур.Шундый рәвешле, эшчәнлек соңгы нәтиҗәсендә баланың үзенчәлекле үзен тотыш тәртибе һәм әйбәт тәртипле тәэсир итү сәләтен формалаштыруга юнәлтелгән игътибары өстенлек итте.

13 ноябрь көнне Эзмә мәдәният йортында «Без тәмәке төтененнән башка яшәү яклы» дигән чара булып узды. Тәмәке тартуның организмга зарарлы йогынтысы турында һәркем белә. Шуңа да карамастан, безнең зур планетабызның һәр шәһәрендә һәм һәр торак пунктында тәмәке тартучылар күп. Көн саен хәтта бер тәмәке тартучы кеше үзенең, шулай ук үзен чолгап алган кешеләрнең сәламәтлегенә төзәтеп булмаслык зыян сала. Кызганычка каршы, һәр кеше дә тиз генә тәмәке тартуны ташларга сәләтле түгел. Кайбер кешеләр бу зарарлы гадәт белән гомер буе көрәшәләр. Тәмәкене даими куллану никотинга бәйлелек тудыра. Яшүсмерләр белән тәмәке тартуга каршы әңгәмә узды.

Фән исбатлаганча, бию-хәрәкәт терапиясе өлкән яшьтәге кешеләрнең психомотор өлкәсенә уңай йогынты ясый. Нәкъ менә шуның өчен 11 ноябрь көнне Туктар авыл клубы «биибез һәм җырлыйбыз»дип исемләнгән бию кичәсе үткәрде. Чараның төп бурычы өлкән яшьтәге кешеләргә биергә өйрәнсеннәр өчен аларның активлыгына, иҗатына ярдәм итү, шулай ук биюгә кызыксынуларын кайтару иде. Кичәдә катнашучыларга өлкәннәр өчен төрле бию күнегүләре тәкъдим ителде.

13 ноябрь көнне Шәмәрдән мәдәният йортында мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен Бөтендөнья игелек көненә багышланган «Что такое доброта» исемле танып-белү әңгәмәсе үткәрелде. Чараның максаты әхлак, якыннарыбыз турында кайгырту һәм кайгырту сәләтен үстерүдән гыйбарәт иде. Катнашучылар алдында бәйрәмнең килеп чыгышы һәм җәмгыятьтә игелекле гамәлләрнең роле турында сөйләүче алып баручылар чыгыш ясады. Әңгәмәдән соң аралашучанлыкны һәм үзара ярдәмләшүне үстерүгә юнәлдерелгән танып-белү буенча хәрәкәтчән уеннар үткәрелде. Балалар конкурсларда актив катнаштылар, үзләренең иҗатларын һәм фантазияләрен күрсәттеләр. Чара балалар арасында әхлакый ориентирлар формалаштыруга һәм дуслык мөнәсәбәтләрен ныгытуга ярдәм итте.

9 ноябрь көнне Олы Нырты  мәдәният йортында "Рәхмәт"   сүзенә багышланган чара узды. Сәламәтлек һәрвакытта да бәяләнә. Рәхмәт сүзләре зур  көчкә ия. Аларның ярдәмендә кешеләр бер-берсенә шатлык, уңай эмоцияләр, үз игътибарларын, рәхмәтләрен, бәхет теләүләрен тапшыралар. Алып баручы мәктәп укучыларын бәйрәм тарихы, "Рәхмәт" сүзенең чыгышы, дөнья халыкларының төрле телләрендә әйтелү үзенчәлекләре белән таныштырды. Аннан соң күңел ачу уенын үткәрде: аның укыган хикәясенә укучылар "тылсымлы сүзләр" кертәләр, шулай итеп рәхмәт хисләрен белдерүче "яхшы сүзләр" байлыгын күрсәтәләр. Әмма сүзләр генә яхшы булырга тиеш түгел, иң мөһиме - гамәлләр. Ә күргәзмәдә тәкъдим ителгән китаплар бер-берсенә ныклы һәм яхшы булырга ярдәм итә

9 ноябрь - Халыкара фашизмга, расизмга һәм экстремизмга каршы көн. Укучыларда төрле милләт, төрле социаль сыйныф, башка дин кешеләренә карата ихтирамлы мөнәсәбәт һәм толерантлык формалаштыру максатыннан, 9 ноябрь көнне Лесхоз мәдәният йортында "Милләт һәм кеше” дигән тематик программа үткәрелде.

Катнашучылар фашизм һәм расизм турындагы тарихи фактлар белән таныштылар, аларның җәмгыятькә йогынтысы турында фикер алыштылар һәм бу күренешләр белән көрәшкән күренекле шәхесләр, шулай ук тоталитар режимнар корбаннары турындагы хәтернең әһәмияте турында белделәр. Расизм һәм ксенофобиянең заманча проблемалары турында фикер алышу барышында катнашучылар үз фикерләре белән уртаклаштылар, бу ачык һәм конструктив дискуссиягә ярдәм итте.

Шулай итеп, чарада катнашучылар дөнья тарихының фаҗигале бите турында белделәр, буыннар дәвамчанлыгының, гаделлекнең һәм тыныч яшәүнең мөһимлеген аңладылар.

6 ноябрь көнне Иштуган мәдәният йорты белгечләре Халыкара фашизмга каршы көнгә багышланган «Фашизмга- юк! " дигән батырлык дәресе үткәрделәр. Алып баручы укучыларга Бөек Ватан сугышы вакытында фашистларның тыныч халыкка карата вәхшилекләре, коточкыч үлем лагерьлары турында сөйләде. Балалар чыгышны зур игътибар белән тыңладылар һәм үзләрен кызыксындырган сорауларны бирделәр. Аннары балалар нацизм җинаятьләре һәм аның белән бәйле вакыйгалар турында видеороликлар карадылар. Чара фашизмның никадәр куркыныч булуы һәм бу коточкыч хәлнең яңадан кабатлануына юл куярга ярамавы турында уйланырга мәҗбүр итте. Чарада катнашучылар фашизм кулыннан һәлак булганнарның барысын да искә алдылар. «Үлем лагерен» азат иткән Кызыл Армия солдатларын искә алып, укучылар бер минут тынлык белән искә алдылар, Хәтер шәмнәрен кабыздылар.Без яшь буынны безне толерантлыкка, бердәмлекне сакларга, илнең суверенитетын яклый белергә, җирдә тынычлык хакына куелган максатларга ирешергә һәм Ватаныбызның лаеклы гражданнары булырга өйрәтүче илебез тарихын белергә һәм истә тотарга чакырдык.

6 ноябрь көнне Олы Нырты мәдәният йортында Татарстан Республикасы Конституциясе көненә багышланган "Татарстан Республикасы Конституциясе битләре буенча" мәгълүмат сәгате үткәрелде. Чарада балалар Конституциянең әһәмияте һәм аның Татарстан Республикасында яшәүче һәр кеше тормышындагы роле, Татарстан Республикасы Конституциясен кабул итү тарихы, дәүләт символикасы, кешенең төп хокуклары һәм бурычлары турында белделәр һәм кәгазьдә Татарстан Республикасы флагын сурәтләделәр.

4 ноябрьдә бөтен Россия Халыклар бердәмлеге көнен билгеләп үтә. Бу үзара аңлашу һәм бердәмлек бәйрәме. Бу көнне Иштуган мәдәният йорты  белгечләре Халыклар бердәмлеге көненә багышланган «Бердәм рухыбыз белән без көчле» дигән әңгәмә үткәрделәр. Әлеге чара ватанпәрвәрлек хисе, Ватан тарихына, мәдәниятенә, гореф-гадәтләренә хөрмәт тәрбияләүгә юнәлдерелгән.Башта балалар Россиянең тарихи үткәненә виртуаль экскурсия ясадылар, Халыклар бердәмлеге бәйрәменең барлыкка килүенә сәбәп булган 1612 ел вакыйгалары белән таныштылар.Аннары катнашучылар викторина сорауларына җавап бирделәр, җыр җырладылар, төшереп калдырылган сүзләрне Россия Федерациясе гимнына салдылар. Аннары «Халык бердәмлеге көне» бәйрәменә багышланган кроссвордны чиштеләр, рус халык мәкальләрен чиштеләр. Соңгы «Патриотическая» биремнәрнең берсендә балалар бер-берсенә ничек ярдәм итә алуларын, бердәм һәм чын-чынлап дус коллектив була алуларын күрсәттеләр-стена газетасын чыгардылар.Чарада катнашучылар шундый нәтиҗәгә килделәр: бүген без, беркайчан да булмаганча, күпмилләтле Россия халыкларының бердәмлегенә омтылырга тиеш, чөнки бердәмлек һәм бердәмлек - ул бөек көч..