Тенеки авылы көмешләре.

2023 елның 17 августы, пәнҗешәмбе

Ганиев Хәбибрахман Ганиевич нәселле ювелир, көмеш эшләре остасы башлыча көмеш буенча каралау техникасында эшли. 1910 елның 12 февралендә Казан губернасының Мамадыш өязе Тенеки авылында, хәзерге Саба районы Тенеки авылында туган . Ювелир эшенә 8 яшеннән абыйсы Габдрахман ГАНИЕВтан һәм Габдулла Латыповның абыйсыннан өйрәнә башлый, алар гаилә артельендә заказ буенча һәм сату өчен (чулпа-чулпалар, алкалар, беләзекләр, балдаклар, Коръәннәр һ.б.) көмештән сканер, гравировка, чүкеп һәм коеп ясау техникасында бизәнү әйберләре ясыйлар. Тенеки авылы һәм аңа якын урнашкан Йосыф Алан, Юлбат, Байлар Сабасы һәм башка авыллар узган гасырларда ювелир һөнәр үзәкләре буларак билгеле булган, аларда бизәнү әйберләре һәм көнкүреш савытлары (комган, савыт — саба, тазы-лэгэн һ.б.) ясаган көмеш эш осталары һәм Бакырчы эшләгән. Ганиевлар абыйлары, башка ювелирлар белән бергә, Башкортстанга, Ырымбур һәм Әстерхан өлкәләренә, Казахстанга һәм Кыргыз далаларына эшкә китәләр; көмеш буенча каралау осталыгын үзләштерәләр, фаразлар буенча, элеккеге Уфа губернасының Кырмыскалы авылында, һәм, аларның эшчәнлеге ярдәмендә, Тенекилар XX гасыр башында Заказаньда кара эш үзәгенә әвереләләр. 1920 ел ахырында 1930 ел башында, татар ювелир — кустарниклары кулаклар классына кертелгәч, Х.Г. Ганиев колхозда тракторчы була. Сугыштан соң 25 ел дәвамында тимерче булып эшли. 1970 еллар башында Саба районы Шәмәрдән шәһәр тибындагы поселогында оештырылган ювелир әйберләр цехына укыту мастеры итеп чакырыла. Монда сәнгать белгече Ф.Х. Вәлиев эскизлары һәм Х. Г. Ганиев үрнәкләре буенча традицион кара беләзекләр, балдаклар, алкалар һәм башка бизәнү әйберләре серияләре белән җитештерү җайга салынган. Әмма цех озак яшәмәгән һәм көмеш куллану тыелганлыктан ябылган. Х.Г. Ганиев 1998 елга кадәр шәхси заказлар буенча мөстәкыйль эшләвен дәвам итә; Татарстан Республикасында бердәнбер көмеш буенча каралау остасы буларак, ул бизәнү әйберләре: алкалар, пластинкалы беләзекләр, балдаклар, үсемлек һәм эпиграфик орнаментлар белән бизәлгән Коръән тартмалары ясый. Хатыны, кара эшне үзләштергән Моккарама Ганиева, нечкәрәк һәм катлаулырак үрнәкләр гравировкалый. 17 августта Тенеки авыл клубы мөдире Казан халык һөнәрләре техникумы вәкилләре алдында декоратив-кулланма сәнгать күргәзмәсендә катнашты. Көмешченең шәкерте Габрахманов Хәлим Афзал улы"көмеш буенча үрнәкләр ясау" мастер-классын күрсәтте

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International