ЯҢАЛЫКЛАР

15 август көнне Тенеки авыл клубында янгын куркынычсызлыгы буенча " янгыннарны нәрсә белән сүндерергә»дигән тематик дәрес узды. Балалар белән аңлату темасы үткәрелде, алар янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен ничек үтәргә, янгын чыккан һәм янган очракта нинди гамәлләр кылырга икәнен белделәр. Балаларга шырпы, электр приборлары белән уйнарга ярамый, дип аңлаттылар. Мәсәлән, сүндерелмәгән учак аркасында урман янып китәргә мөмкин. Һәм урман табигый яшәү тирәлеге булган күп кенә хайваннарны юк итәргә мөмкиннәр. Балалар белән бергә янгын сүндергечләрдән файдаланырга өйрәндек. Чара ахырында балаларга тагын бер тапкыр ашыгыч номерлар турында искә төшерделәр.

Олы Нырты мәдәният йорты хезмәткәрләре 15 августта саф һавада «Балалар планетасы»дип исемләнгән хәрәкәтчән уеннар оештырдылар. Чараның башыннан ук балалар күңелле һәм дусларча атмосферага чумдылар. Алар бик теләп конкурсларда һәм эстафеталарда катнаштылар, «Монополия» өстәл уены уйнадылар, табышмакларга җаваплар таптылар, танып белү викторинасы сорауларына җавап бирделәр һәм дәртләндергеч музыкага шатланып биеделәр. Беркемгә дә сер түгел, елмаю авырлыкларны җиңәргә ярдәм итә, кәефне яхшырта, ә уен бигрәк тә балаларга һәм яшүсмерләргә ошый, чөнки ул бик күп көлү һәм күңел ачу китерә.

15 август көнне Шәмәрдән мәдәният йорты мөдире Шәмәрдән авыл китапханәсе белән берлектә балалар өчен янгын сүндергечләрне дөрес куллану буенча «Безопасность в твоих руках» дип исемләнгән мастер-класс үткәрделәр. Белгечләр үзләренең белемнәре белән уртаклаштылар, янгын сүндергечне ничек дөрес итеп сайларга һәм аны эшкә әзерләүне практикада күрсәттеләр. Катнашучылар көнкүрештә һәм җитештерүдә янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләре, шулай ук янгыннарны ничек булдырмау турында белделәр. Мастер-класс яшьләрдә зур кызыксыну уятты, аларның күбесе элек янгын сүндергечләрне куллану кагыйдәләре турында белмәүләрен һәм хәзер үзләрен штаттан тыш хәлләргә әзер булуларын белдерде. Яшьләр дәртләнеп практик күнегүләрдә катнаштылар, шартлы янгын учагын ничек тиз һәм нәтиҗәле итеп сүндерергә кирәклеген белделәр. Мастер-классның практик өлеше – кабызган учакны сүндерү булды. Белгечләр күзәтүе астында катнашучылар үз көчләрен янгын сүндерүдә сынап карый алдылар. Учакны уңышлы сүндергәннән соң, балаларга янгын сүндергечне реаль тормышта дөрес куллануның мөһимлеген аңлаттылар. Уңыш һәрвакытта да гарантияләнмәгән, янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен истә тоту һәм куркыныч туганда тиз арада янгын сүндерү хезмәтен чакырту мөһим дип аңлаттылар. Учак тиз һәм нәтиҗәле сүндерелде, бу янгын сүндергечләрне дөрес кулланырга өйрәтүнең мөһимлеген ассызыклады. Катнашучылар белгечләргә кыйммәтле белемнәре һәм үз көчләрен практикада сынап карау мөмкинлеге өчен рәхмәт белдерделәр.

• 25 августта Татарстан Республикасында Муса Җәлилне һәм аның көрәштәшләрен искә алу көне билгеләп үтелә. Бу көнне Берлин бистәсендә, Плетцензее төрмәсендә фашизмга каршы көрәшне дәвам иткән унбер ватандашыбыз җәзалап үтерелде. Җәлилчеләрне искә алу көне уңаеннан, 28 август көнне Яңа Мичән авыл китапханәсендә мәдәният йорты белән берлектә "Җәлил һәм аның көрәштәшләре" дигән батырлык дәресе үткәрелде.Китапханәче "Өзелгән җыр эзеннан"китап күргәзмәсе материаллары белән таныштырды. Җәлилчеләрнең батырлыклары турында сөйләделәр, әңгәмә үткәрделәр, герой-шагыйрь Муса Җәлилнең шигырьләрен укыдылар. Җәлилчеләрнең батырлыгы-батырлык батырлыгы, Кеше мөмкинлекләреннән тыш.

•  

Думбра – рус балалайкасына охшаш татар музыка уен кораллары. Атамасы гарәп теленнән алынган. Думбра Татарстанда гына түгел, Башкортостан Казахстан, Үзбәкстан илләрендә дә яхшы таныш. Һәр халыкта хордофонның үз төре: домра, думбыра, дутар. 14 август көнне Югары Шытсу мәдәният йортында үткән “Думбрада уйныйбыз” дигән мастер-класс шушы турыда сөйләшүдән башланды. Чарада катнашучылар музыкаль инструментны дөрес тотарга, аннан аваз чыгарырга, бармакларны дөрес куярга, кулны тигез хәрәкәтләндерергә өйрәнделәр. Мастер-класс ахырында ансамбльдә уйнап карадылар. 

Кече Шинар мәдәният йорты хезмәткәрләре оештырган урам концертлары дәвам итә. 15 августта Кече Шыңар авылының  Ленин урамында чыгыш ясадылар. Балалар көннән-көн артистларча һәм ышанычлырак  чыгыш ясыйлар , ә өлкән буын аларны рәхәтләнеп күзәтә, бу оныкчыкның кем икәнен сораша, һәр хәрәкәтне күзәтә, чыгышларга шатлана һәм кул чаба. Биюләр, җырлар, балаларның күңелле авазлары  барлык  урамга  тулды, балаларның шат елмаюлары җәйге кояшны хәтерләтте. Барлык катнашучыларга да татлы призлар эләкте. Балалар һәм өлкәннәр канәгать калдылар

Ә туган як табигате турында без нәрсәләр беләбез? Ә экологиянең нәрсә икәнен без нәрсә беләбез? Хәзерге вакытта Җирдә кеше эшчәнлеге йогынтысын теге яки бу дәрәҗәдә турыдан-туры яки читләтеп кичермәгән бер генә участок та юк. 14 август көнне Олы Нырты мәдәният йорты хезмәткәрләре урман буйлап «Әкият Аланы»сәяхәтен үткәрделәр. Әлеге чара ярдәмендә без балаларда патриотлык, туган якның кабатланмас йөзен саклау өчен җаваплылык хисе формалаштырырга, туган якны өйрәнү материалын белүне тикшерергә телибез. Чара барышында балалар табигатьнең гаҗәеп дөньясына сәяхәт кылдылар. Кешенең табигатьне саклауда нинди роль уйнавын белдек. Алар актив сөйләштеләр, сорауларга җавап бирделәр, агач, гөмбә төрләрен ачыкладылар. Аннары команда уенда катнаштык һәм бик теләп төрле уеннар уйнадык.

Чәчәкләр-табигать күзләре, алар күпкырлы, һәм безнең һәрберебез үзенә ошаган теләсә нинди зурлыктагы, төрдәге һәм төсле чәчәкне таба алачак. Чәчәкләр ярдәмендә без өйдә дә, эштә дә ямь һәм матурлык тудырдык.

Нәфис, хуш исле, саксыз һәм нечкә таҗ яфраклары белән тулган чәчәкле үсемлекләр безгә чәчәк түтәлләреннән карап торалар. Алар елның теләсә кайсы вакытында һәм вакытында уңай хис-кичерешләр бирә.Җирне чәчәкләр белән бизәү — аны мәхәббәт белән бизәү дигән сүз.

Теләге булган һәркем Олы Нырты авылы мәдәният йортындагы чәчәк түтәлләренең матурлыгыннан ләззәтләнә, күңел ача һәм аларның хуш исен сулый ала. Чәчәкләр безнең карашыбызны чуарлыгы һәм сусыл һәм ачык төсләрнең сафлыгы белән иркәли. Җир йөзендә чәчәкләрдән дә гүзәлрәк, гүзәлрәк нәрсә юк! Август аенда планетаның шактый өлеше төрле төстәге төрле төстәге япмалар белән капланган вакытта планета тулысынча үзгәрә. Һәм без моны үз кулларыбыз белән булдырырга көчебез бар.

14 август көнне Лесхоз мәдәният йортында китапханәче белән берлектә «юлда – җәяүле»дигән юл хәрәкәте кагыйдәләре буенча чара булып узды.

Аның максаты-укучыларның тормыш эшчәнлегендә куркынычсыз шартлар тудыру, балаларның юл-транспорт травматизмын кисәтү һәм кисәтү.

Балаларга шуны истә тотарга кирәк: аларның куркынычсызлыгы өлкәннәр кулында гына түгел, үз кулларында да. Дәрес барышында балалар " Сак бул!", "Юл билгеләре", табышмакларга җавап бирделәр, юл хәрәкәте кагыйдәләре буенча иллюстрацияләр, открыткалар карадылар. Балалар чарада бик теләп катнаштылар һәм юл хәрәкәте кагыйдәләре буенча яхшы белемнәрен күрсәттеләр.

14 август көннәрендә Кече Шыңар мәдәният йорты хезмәткәрләре "Бәхетле балачак"исемле урам концертларын оештырдылар. Программа якты һәм бай булды. Балалар төрле яктан үзләренең осталыкларын күрсәттеләр, матур җырлар, шигырьләр башкардылар, төрле биюләр күрсәттеләр. Яшь артистларның чыгышлары кызыклы һәм истә калырлык булып чыкты. Концерт тамашачыларга ошады, барысы да канәгать калды.